Maak kennis met Wim

Als kind wilde ik stiekem een beetje Brigitte Kaandorp zijn. Optreden, mensen laten lachen, leek me heerlijk. Al haar liedjes kon ik meezingen. Laatst hoorde ik het heerlijke ‘Ik heb een Heel Zwaar Leven‘ op mijn podcast. De tranen liepen over mijn wangen. Hoe herkenbaar. Natuurlijk niet van mezelf ­čśë

Het deed me denken aan Wim. En iedere schuldhulpverlener en bewindvoerder kent ongetwijfeld ook een Wim. Want Wim is iemand die problemen aantrekt. En geen idee heeft hoe dat komt. Wim begroet je in eerste instantie allervriendelijkst. En als Wim vervolgens de gelegenheid krijgt zijn verhaal te doen, gaat ‘ie los. Want alles wat Wim vertelt, ademt jarenlange frustratie uit. Op zo’n moment voel ik dan de ademhaling hoog in mijn keel. Dat is wat Wim met mij doet. ┬áWim ziet dat niet, want hij zit vol in zijn verhaal. Onderkoeld, met een soort humor die niet de mijne is, probeert hij laconiek uit te leggen dat hij best Een Heel Zwaar Leven heeft.

Het komt er dan na pakweg drie kwartier op neer, dat de hele wereld tegen hem is. Dat het hem een raadsel is hoe dat komt. Maar dat hij een ding heel zeker weet: dat Wim zoveel schulden en zorgen heeft en er maar geen oplossing voor komt, ligt aan alles en iedereen om hem heen, maar niet aan Wim zelf, gelukkig.

En waarom heb ik nu zo’n moeite met Wim? Omdat ik er niet tegen kan als je niet je eigen verantwoordelijkheid neemt. Ik zou dus willen zeggen: “Kom op Wim, geef jezelf een schop onder je kont en stop met huilen, werk aan de winkel!” En ik zeg niet dat het makkelijk is, en ik zeg niet dat er geen tegenslag zal komen. En dat ik me kan voorstellen dat er af en toe een dag is dat je niet onder de dekens vandaan wilt komen. Maar daarna is het tranen drogen en weer doorgaan.

Die trap onder de kont, die mogen we mensen soms best wat meer geven. Want daar begint het, bij iemand die tot Wim doordringt en zegt:”Stop ermee, zo kan het niet langer!” En als Wim dat beseft, dat het echt bij hem vandaan moet komen. Dan kunnen wij, de schuldhulpverleners, pas echt aan de slag. Tot die tijd is er met Wim niet zoveel te beginnen.

Dit is wat ik wil doen. Mensen laten zien dat zij de sleutel zijn om uit de schulden te stappen. Niemand anders, het begint echt helemaal bij jezelf. Als je dat ziet, is er vervolgens volop hulp voor handen. Hulp die beklijft, die echt iemands leven kan veranderen omdat het aankomt. Omdat iemand zelf wil.

Wat een gemiste kans dat hier in de actieplan brede schuldenaanpak over de ‘brede schuldenaanpak’ van de coalitie niets over in staat. Want het begint echt altijd bij de mensen zelf. Al het andere is pleisters plakken. Nuttige pleisters, maar plakwerk.

Advertenties

Hoe moet het verder met bewindvoering?

Ik zit op de boot naar Terschelling. Komende week uitwaaien op het strand, fietsen door de duinen en even afstand van alles. Op de boot begint het al, vakantiegevoel, heerlijk!

Deze week zetten Nieuwsuur en De Groene Amsterdammer negatieve ervaringen van mensen die onder bewind staan in de spotlights. Verhalen van mensen die van de regen in de drup zijn beland, vragen van mensen met schulden over de manier waarop de bewindvoerder handelt, of niet reageert op vragen en verzoeken.

Wat mij opvalt aan de reacties uit de beroepsgroep, is dat wat ik hoor en lees, alleen uit verdedigen bestaat. “De journalist heeft er niets van begrepen”, “Het gaat om een paar incidenten, is wel onderzocht hoeveel er wel goed gaat?!” “Mensen klagen nu eenmaal altijd.” Waarom zo verdedigend? Ik denk dat er waardevolle lessen te leren zijn uit de ervaringen, het onderzoek en de conclusies.

Neem klachten op zijn minst serieus

Allereerst mogen ‘we’ echt wel eens leren om te luisteren naar onze klant. En daarmee bedoel ik dan onze echte klant, diegene met schulden die onder bewind wordt gesteld. Want ook al zit er aan zijn verhaal uiteraard ook een andere kant, het is wel een ervaring. En dat iemand boos is, of teleurgesteld, is ongetwijfeld niet altijd te voorkomen, maar het is wel erg illustratief dat in de reacties nauwelijks iets van begrip doorsijpelt. Neem klachten op zijn minst serieus, er valt zoveel uit te leren.

Zorg voor een ruimhartige mogelijkheid voor een oplossing

Wat ik me niet kan voorstellen, is dat er ineens zoveel meer mensen niet zelfredzaam zijn. Hier kunnen ook gemeenten lering uit trekken. In plaats van als een slachtoffer te laten weten dat zij nauwelijks iets kan doen aan de toename van beschermingsbewind, kan zij wel degelijk kijken naar haar eigen rol in de uitvoering van schuldhulp. Als die met aandacht voor de individuele situatie van de klant wordt uitgevoerd, door een professional met betrokkenheid en inlevingsvermogen, zal beschermingsbewind lang niet altijd nodig zijn. Sterker, ik verwacht dat het vaak voortkomt uit luiheid en een gebrek aan creativiteit van de gemeente (of wie dan ook verantwoordelijk is voor het opzetten van adequate schuldhulp in de woonplaats), waardoor zo belachelijk veel mensen richting beschermingsbewind worden geleid. Er is echt veel aan te voorkomen, door aan de voorkant ruimhartig te zijn in het helpen van mensen om ze op de rit te krijgen of te houden.

Onderzoek andere manieren van toezicht

En ook interessant is de opmerking dat de rechtbank er is als geschiloplosser en niet als toezichthouder. Daar schreef ik al eerder over, ik zie een organisatie die, laat ik het zo verwoorden, niet op haar sterkst is bij toezichthoudende zaken. Dat zie ik zowel bij beschermingsbewind als bij Wsnp bewind.

En nu laat ik het los en is het tijd voor mijn vakantiegevoel. Met de wens dat iedereen die onder bewind staat, een luisterend oor vindt bij zijn bewindvoerder. Zeker in deze periode, met alle aanvragen voor een deel van het vakantiegeld voor de boeg. Zet ‘m op.

 

Groet!

Liselotte Maas

De schuldencoach