Maatwerk

Het klinkt natuurlijk heel mooi, maatwerk. Zmaatwerkorg-op-maat. Zodat de klant precies krijgt wat hij nodig heeft. Aangepast aan zijn eigen wensen en behoeften. Maar hoe prettig is dat eigenlijk? Iemand met schulden wordt door dat maatwerk in de ene gemeente misschien uiteindelijk wel heel anders geholpen dan in de naastgelegen gemeente. Als ik het boek lees van Co Eppink over zijn ervaringen in de schuldsanering, bemerk ik dat ik als bewindvoerder Wsnp heel anders om zou zijn gegaan met zijn vrij te laten bedrag dan beschreven. Dus in dat geval misschien wel maatwerk, maar ook wel willekeur. Misschien hebben we juist wel behoefte aan minder maatwerk. Zodat iemand met een eigen huis weet waar hij aan toe is zodra hij op zoek gaat naar hulp bij schulden. Zeker voorafgaand aan de wettelijke schuldregeling nogal relevant dat je weet wat je te wachten staat. Als ik een brood koop bij de bakker, kies ik uit bruin, volkoren of wit. Lekker overzichtelijk, misschien ergens een maanzaadje bij, maar dat is het dan. Een paar smaken, maar wel duidelijk en overzichtelijk. Volgens mij kan minder maatwerk en meer standaardisering prima samengaan met goede dienstverlening.  Op naar confectie in de schuldhulpverlening.

Advertenties

Bijten op een houtje

BoookcoverFront CoIn dit boek beschrijft Co Eppink hoe het is om schulden te hebben. En hoe lang de weg als je besluit er iets aan te doen. Het illustreert het woud aan instanties, regels, een minnelijk traject, een wettelijk traject met heel veel hobbels, tot ein-de-lijk die schone lei er is. Het boek is uit. En ik schaam mij dat ik al ruim 15 jaar zelf ook onderdeel ben van dit systeem. Het beschrijft hoe wij – overheid – denken van alles goed te regelen, maar uiteindelijk is het voor mensen een groot doolhof. Treffend vond ik het stuk over de brief waarin de pro-forma toelatingszitting wordt aangekondigd. “Zal ik toch maar wel gaan, om mijn goede wil te tonen?” Iedereen die in de schuldsanering werkt, weet dat dat zinloos is. Twee extra regels aan een brief toegevoegd hadden veel stress kunnen wegnemen. En zo staat het boek vol van momenten waar niet Co, maar iedereen die te maken heeft met de schuldhulpverlening, zich eigenlijk voor zou moeten schamen. Lezen dus. En laat me weten wat je ervan vindt.

Is er nog toekomst voor de wettelijke schuldsanering?

daling 2

De Monitor Wsnp is er weer. Een vaste set betrouwbare gegevens met de stand van zaken in de Wsnp.

Wat valt op? De instroom is opnieuw gedaald, en fors ook. Wat maakt toch dat steeds minder mensen kiezen voor een wettelijk geregelde oplossing voor hun schulden? Uit alle bronnen en cijfers blijkt niet dat het aantal mensen met schulden daalt, eerder in tegendeel. Is de Wsnp echt zo afschrikwekkend? Zijn de verplichtingen in het strenge regime niet meer van deze tijd? Wat is de rol van de rechtbanken, zijn zij te streng of te formeel bij het beoordelen van een verzoek tot toelating? Of is er een gebrek aan eerlijke en duidelijke voorlichting over de Wsnp?

Goede informatie vooraf is volgens mij een belangrijke eerste stap. Als bewindvoerder hoorde ik tijdens een huisbezoek met regelmaat een zucht van opluchting: “Wat fijn dat er eindelijk rust komt, geen post meer van schuldeisers waar ik me geen raad mee weet” en “ik had niet gedacht dat ik bijna mijn hele inkomen mag houden, ik heb de afgelopen jaren veel meer afgelost iedere maand” maar ook: “Waarom moet ik nu nog eens drie jaar op een houtje bijten? Ik ben al meer dan een jaar bezig met aflossen bij de gemeente, dat vind ik niet eerlijk”. Kortom, er is veel onduidelijkheid over wat wel en niet mag en kan tijdens de wettelijke schuldregeling. Ik denk dat daar een belangrijke taak ligt voor de overheid om veel duidelijker aan zowel schuldhulpverleners als burgers te vertellen wat de Wsnp inhoudt.

Een paar veel gehoorde misverstanden: “De auto moet weg”. Als de auto nodig is voor het werk, blijft die (natuurlijk). En wordt er rekening gehouden met de kosten in de maandelijkse aflossing. “Ik mag niet meer zelf over mijn geld beschikken”. Ja zeker wel. Alleen de aflossing gaat maandelijks naar de boedelrekening, tijdens de schuldregeling betaal je zelf de huur, zorgverzekering en andere lasten.
“Iedereen weet straks dat ik in de schuldsanering zit”. Niet helemaal waar. Vroeger werd de toelating gepubliceerd in de krant, nu is het alleen op internet vindbaar als je verschillende gegevens van iemand hebt, zoals zijn naam en geboortedatum. En dus zeker niet zomaar zichtbaar in de zoekresultaten van Google.

Als we hier serieus werk van gaan maken, kunnen we meer mensen zicht geven op een schone lei. Dan zien we dat hopelijk over een, twee jaar terug in de Monitor als eindelijk de instroom weer gaat stijgen.

Ombudsman onderzoekt opnieuw schuldhulpverlening

Deze week lees ik dat de ombudsman een vervolgonderzoek houdt naar de schuldhulp. Het gaat om mensen die geen hulp krijgen. Omdat ze een eigen huis hebben, of omdat ze ingeschreven staan als zelfstandige. Ik vraag me af of ik blij ben met dit onderzoek. Misschien wel, want het is goed dat hier aandacht voor is. Maar wat is de reden voor de ombudsman om opnieuw de schuldhulp te onderzoeken? Vorig jaar is er ook al een rapport over verschenen. Sterker, er zijn al talloze rapporten geschreven. Vandaag sprak ik een beleidsmedewerker en vroeg haar wat zij vindt van de toegang tot de schuldhulp. “Het gaat best goed, maar het kan altijd nog wel beter”. Tja, dat is wel typerend voor de houding van veel mensen die werken in de schuldhulp, met die niet rechtstreeks aan tafel zitten met mensen die echt in de problemen zitten. Het is allemaal papieren werkelijkheid. Wanneer staan de ZZP-ers, de mensen met een eigen huis, en de mensen die bezig zijn met een ingewikkelde scheiding nu eens op om te laten weten dat het niet oke is dat ze niet worden geholpen door hun gemeente? Ik hoor ze nooit. Daar ga ik de komende tijd eens over nadenken, hoe we meer voor deze mensen kunnen doen, dan alleen weer een onderzoek afwachten. Tips zijn welkom. Fijne vakantie!

In de schuldhulpverlening

Ik was begin twintig toen ik als stagiair de kredietbank in Purmerend binnen liep om aan de slag te gaan in de schuldhulpverlening. Ik was klaar voor de wereld die schuldhulpverlening heet.

Vorig jaar na de zomer keerde ik na een aantal jaar afwezigheid terug in de wereld van de schuldhulpverlening. Al snel valt me op hoe het er bruist en borrelt van de nieuwe ideeën en initiatieven. Hoe nieuwe wegen worden gezocht om een effectieve aanpak te vinden voor mensen met schulden. Maar het valt me ook op dat veel nog hetzelfde is gebleven. Mensen melden zich te laat, de schulden zijn vaak te hoog of de situatie is te complex om geregeld te krijgen. De aansluiting tussen het minnelijke traject (dat de gemeente regelt) en het wettelijke traject (dat door de rechtbank wordt uitgesproken) is niet goed genoeg en mensen vallen buiten de boot. In mijn blog ga ik op onderzoek uit naar de initiatieven, en verslag doen van de wereld van de schuldhulpverlening. Door mijn ogen dan. Van een verslaggever die twintig jaar geleden als stagiair de wereld van de schuldhulpverlening binnen trad, en zich nu afvraagt of er iets is verbeterd voor de mensen met schulden. Zijn die er uiteindelijk op vooruit gegaan? Laat me vooral je reacties weten. Ik blog op persoonlijke titel.

De wereld is best groot

meisje-op-fiets-32098271overzichtelijk

In het dorp waar ik vandaan kom, een plaatsje in Brabant, was alles vrij overzichtelijk. Er was maar één fietsroute naar mijn school. Of eigenlijk twee, want ik werd aangehouden door een agent toen ik als meisje van zes naar school fietste. Ik nam dezelfde weg op de terugweg, en kwam erachter dat het een eenrichtingsweg was. Met het schaamrood op mijn kaken (Ojee een politie agent! Ik deed iets Heel Erg Verkeerds) kwam ik thuis. Al doende kennis gemaakt met een Belangrijke Verkeersregel. We hadden één slager, één supermarkt en nog een winkel voor als we een boodschap waren vergeten (De VIVO, anyone?!). Bij de bakker werd het lastiger, daar hadden we er drie van. Dus om het jaar wisselden we. En toen ging er één failliet. Dat vond ik Heel Erg Schokkend. En met mij het hele dorp. De bakker was in no time verhuisd. Naar De Stad.

mensen & recht

Dertig jaar later woon ik ook in een stad. Niet failliet gegaan, maar wel lang gewerkt met mensen met schulden. Tijdens mijn studie consumentenzaken (afstudeerrichting van mijn opleiding facilitaire dienstverlening) wist ik dat ik graag in de schuldhulpverlening wilde werken. Later werd ik bewindvoerder voor mensen in een wettelijke schuldregeling. Die combi, van mensen en recht, vind ik ook in mijn functie als deelprojectleider bij de Raad voor Rechtsbijstand een hele mooie. Best moeilijk soms, om je recht te vinden, of te krijgen. En wat is recht eigenlijk?

op weg

Ik vind de wereld best complex. Maar ik houd wel van complexe dingen. Dan kan ik daar over nadenken, daar over praten met anderen, daar over vragen wat mijn kinderen er van vinden, en vanaf nu kan ik er dus ook over bloggen. Over die grote wereld. Over de consument die niet altijd zijn weg weet te vinden in die complexe wereld. En over mijzelf, omdat ik ook altijd op zoek ben naar een nieuwe weg.