Julius, neem je verantwoordelijkheid!

Het is zomervakantie, heerlijk. Ik zit voor de comfortabele tent op de camping van Vlieland. Achter me hoor ik een vader op luide toon zeggen: “Julius, neem je verantwoordelijkheid!” Ik draai me om, zie een man en hij heeft het tegen een jongetje van zo schat ik in een jaar of drie. Ik vind het een lachwekkend tafereel, en we hebben het later nog vaak herhaald naar onze jonge kinderen. Ik geloof niet dat het veel indruk maakte op die leeftijd, maar zelf hadden mijn man en ik er steeds weer lol in.

Ja, verantwoordelijkheid nemen. Dat vinden veel mensen belangrijk. Bij voorkeur als het om anderen gaat. Maar wat betekent het eigenlijk? Vaak zie ik mensen nog niet echt hun verantwoordelijkheid nemen. In mijn vakgebied van schuldhulpverlening heb ik het dan zowel over de professional als degene met schulden. Bij beiden ontbreekt het nog wel eens aan het nemen van die eigen verantwoordelijkheid. Over die professional misschien een andere keer, nu ga ik eens kijken naar de verantwoordelijkheid van degene met schulden. Wat zie ik daar gebeuren? Heel vaak hoor ik dat de oorzaak van financiële problemen bij anderen wordt neergelegd.  Bij voorkeur de werkgever, of minstens zo handig, de ex… Begrijpelijk, maar het helpt je niet verder.

Wat helpt dan wel?!

Ik denk dat we hier een onderscheid mogen maken, los van de verantwoordelijkheid-vraag. Het ontstaan omvat meestal een complex verhaal van meerdere niet zo positieve gebeurtenissen. Maar, en hier zit de crux, de verantwoordelijkheid van het laten ontstaan van de schulden, is iets volstrekt anders dan de verantwoordelijkheid die je te nemen hebt om ze op te lossen. En daar zie ik het regelmatig mis gaan. Mensen die in de schulden zijn geraakt, door welke oorzaak dan ook, en zich verschuilen in een slachtofferrol. Door de verantwoordelijkheid van zowel het probleem als de oplossing elders te leggen, lukt het niet om er uit te stappen. Koppel het los. Dat de schulden er zijn, is helaas een feit. De enige die er iets aan kan veranderen, ben je zelf. Los van de oorzaken die er aan ten grondslag liggen.

Zolang je de verantwoordelijkheid elders legt, lukt het niet om uit je schulden te komen.

Dit is heel belangrijk. Daar zou in de schuldhulppraktijk meer aandacht voor mogen zijn. Omdat dit de enige manier is om mensen langdurig en structureel uit de financiële problemen te laten komen. Uiteindelijk is iedereen zelf verantwoordelijk. Hoe veel steun en support er ook voor handen is en nodig is. We zouden door meer coaching en aandacht hiervoor nog veel meer mensen kunnen bereiken. Liefst in een zo vroeg mogelijk stadium.

Ik realiseer me dat het makkelijker is gezegd dan gedaan. Maar het kan zeker. Al ben ik de eerste om me af te vragen of het ook bij Julius zin heeft gehad. Hoe zou het met hem zijn? Ik hoop dat hij nog veel vakanties lekker kan vliegeren op het heerlijke strand van Vlieland. Vrij en zonder zorgen.

Fotografie: Jade de Kort

Advertenties

Wat is geluk als je schulden hebt?

Vandaag, 20 maart is de Internationale Dag van het Geluk, lees ik op Blendle. En ik vraag me af, wat geluk voor mij betekent. De zon schijnt, ik heb zin in de dag, ik ben gezond, dat is geluk. En ik ben bezig met het opzetten van een nieuw bedrijf. Dat is wat ik het allerliefste doe. Ik ben dus eigenlijk heel gelukkig. Al sta ik daar niet altijd bij stil.

“En wat, als je schulden hebt? Ben je dan ook gelukkig? Of gaat dat niet samen?”

Gelukkig (haha) ervaren mensen met schulden ook geluk. Als je je kinderen heerlijk ziet spelen, of als je een fijn gesprek hebt met een vriend. Maar of je ook echt voluit gelukkig kunt zijn als je schulden hebt? Dat betwijfel ik. Er is dan toch altijd een knagend gevoel, een zware last die je met je meedraagt. Soms wordt het even verlicht door een mooi moment, maar echt geluk vraagt denk ik ook een gezonde financiële situatie.

Wat kun je daar aan doen als je geldzorgen hebt, of schulden? Het is een lange weg van het hebben van schulden naar een zonnig bestaan waarbij je financiën weer helemaal op orde zijn. Toch heb ik vaak gezien dat het voor mensen mogelijk is. Hoe moeizaam het soms ook gaat. Hoe lang de weg ook is. Ik denk dat het begint met een plan. Het idee dat je er echt uit kunt komen. Er is heel veel hulp. Maar het begint bij jezelf. Als je er zelf in gelooft dat je er uit kunt komen, als je eens goed gaat nadenken wat jouw plan is om de weg naar boven in te gaan zetten, dan ga je stappen zetten. Kleine stappen, misschien eerst je financiën eens doornemen om erachter te komen hoe het er voor staat. Of je gaat op zoek op internet naar hulp in je omgeving. Bij de gemeente, of een schuldhulpmaatje. En kijk, dan gaat er iets gebeuren. Dan ga je zien dat er stapje voor stapje nieuwe mogelijkheden zijn, oplossingen. En dan komt er uiteindelijk een dag dat je van je schulden af bent. En dat zal ongetwijfeld bijdragen aan jouw geluk. Ik gun het iedereen en hoop dat veel mensen op tijd bij zichzelf gaan nadenken wat ze er NU aan kunnen doen. Veel geluk!

Liselotte

De Online Schuldencoach

IMG_5948

De online schuldencoach

Woops. Daar ging ik. Half september. Van het ene op het andere moment was ik op, kon ik niet meer. Ging ik naar huis. Wandelen, fietsen, sporten, om actief te blijven en na te denken. Maar dat kon ik op dat moment ook niet eens heel goed. “Eerst me beter voelen, dan de rest” hield ik me voor, en dat gaf rust. Waardoor ik erachter kwam dat het de hoogste tijd was voor verandering. En daar ben ik weer. Het was een pittige tijd, en ook de komende maanden zijn natuurlijk erg spannend, maar ik heb vooral weer mijn energie teruggevonden, jippie!

Wat ik wil is pionieren. Nieuwe mogelijkheden onderzoeken. Nieuwe oplossingen aanbieden. Met mijn enthousiasme anderen inspireren en motiveren. Eerst heb ik jaren in de schuldhulp gewerkt, daarna meegeholpen aan het opzetten van een innovatieve juridische dienstverlening (kijk vooral eens op uitelkaar.nl), nu is het tijd deze kennis en ervaring samen te voegen en zie daar… de online schuldencoach is geboren. Hier hiep hoera, tijd voor beschuit met muisjes!

Heel spannend wat het gaat worden, in ieder geval is het doel te zorgen dat mensen zelf tot actie overgaan de juiste hulp in te schakelen om hun schulden op te lossen.  En daar ga ik bij helpen. Mijn plan ben ik aan het ontwikkelen, met hulp van ervaringsdeskundigen en andere professionals 🙂

Ik ga je de komende tijd meenemen in deze ontwikkelingen. Je kunt me volgen op FB, Twitter @LiselotteMaas en LinkedIn. See you!

IMG_5948

“Ik ga mensen helpen zelf hun schulden op te lossen!”

Maatwerk

Het klinkt natuurlijk heel mooi, maatwerk. Zmaatwerkorg-op-maat. Zodat de klant precies krijgt wat hij nodig heeft. Aangepast aan zijn eigen wensen en behoeften. Maar hoe prettig is dat eigenlijk? Iemand met schulden wordt door dat maatwerk in de ene gemeente misschien uiteindelijk wel heel anders geholpen dan in de naastgelegen gemeente. Als ik het boek lees van Co Eppink over zijn ervaringen in de schuldsanering, bemerk ik dat ik als bewindvoerder Wsnp heel anders om zou zijn gegaan met zijn vrij te laten bedrag dan beschreven. Dus in dat geval misschien wel maatwerk, maar ook wel willekeur. Misschien hebben we juist wel behoefte aan minder maatwerk. Zodat iemand met een eigen huis weet waar hij aan toe is zodra hij op zoek gaat naar hulp bij schulden. Zeker voorafgaand aan de wettelijke schuldregeling nogal relevant dat je weet wat je te wachten staat. Als ik een brood koop bij de bakker, kies ik uit bruin, volkoren of wit. Lekker overzichtelijk, misschien ergens een maanzaadje bij, maar dat is het dan. Een paar smaken, maar wel duidelijk en overzichtelijk. Volgens mij kan minder maatwerk en meer standaardisering prima samengaan met goede dienstverlening.  Op naar confectie in de schuldhulpverlening.

Bijten op een houtje

BoookcoverFront CoIn dit boek beschrijft Co Eppink hoe het is om schulden te hebben. En hoe lang de weg als je besluit er iets aan te doen. Het illustreert het woud aan instanties, regels, een minnelijk traject, een wettelijk traject met heel veel hobbels, tot ein-de-lijk die schone lei er is. Het boek is uit. En ik schaam mij dat ik al ruim 15 jaar zelf ook onderdeel ben van dit systeem. Het beschrijft hoe wij – overheid – denken van alles goed te regelen, maar uiteindelijk is het voor mensen een groot doolhof. Treffend vond ik het stuk over de brief waarin de pro-forma toelatingszitting wordt aangekondigd. “Zal ik toch maar wel gaan, om mijn goede wil te tonen?” Iedereen die in de schuldsanering werkt, weet dat dat zinloos is. Twee extra regels aan een brief toegevoegd hadden veel stress kunnen wegnemen. En zo staat het boek vol van momenten waar niet Co, maar iedereen die te maken heeft met de schuldhulpverlening, zich eigenlijk voor zou moeten schamen. Lezen dus. En laat me weten wat je ervan vindt.

Is er nog toekomst voor de wettelijke schuldsanering?

daling 2

De Monitor Wsnp is er weer. Een vaste set betrouwbare gegevens met de stand van zaken in de Wsnp.

Wat valt op? De instroom is opnieuw gedaald, en fors ook. Wat maakt toch dat steeds minder mensen kiezen voor een wettelijk geregelde oplossing voor hun schulden? Uit alle bronnen en cijfers blijkt niet dat het aantal mensen met schulden daalt, eerder in tegendeel. Is de Wsnp echt zo afschrikwekkend? Zijn de verplichtingen in het strenge regime niet meer van deze tijd? Wat is de rol van de rechtbanken, zijn zij te streng of te formeel bij het beoordelen van een verzoek tot toelating? Of is er een gebrek aan eerlijke en duidelijke voorlichting over de Wsnp?

Goede informatie vooraf is volgens mij een belangrijke eerste stap. Als bewindvoerder hoorde ik tijdens een huisbezoek met regelmaat een zucht van opluchting: “Wat fijn dat er eindelijk rust komt, geen post meer van schuldeisers waar ik me geen raad mee weet” en “ik had niet gedacht dat ik bijna mijn hele inkomen mag houden, ik heb de afgelopen jaren veel meer afgelost iedere maand” maar ook: “Waarom moet ik nu nog eens drie jaar op een houtje bijten? Ik ben al meer dan een jaar bezig met aflossen bij de gemeente, dat vind ik niet eerlijk”. Kortom, er is veel onduidelijkheid over wat wel en niet mag en kan tijdens de wettelijke schuldregeling. Ik denk dat daar een belangrijke taak ligt voor de overheid om veel duidelijker aan zowel schuldhulpverleners als burgers te vertellen wat de Wsnp inhoudt.

Een paar veel gehoorde misverstanden: “De auto moet weg”. Als de auto nodig is voor het werk, blijft die (natuurlijk). En wordt er rekening gehouden met de kosten in de maandelijkse aflossing. “Ik mag niet meer zelf over mijn geld beschikken”. Ja zeker wel. Alleen de aflossing gaat maandelijks naar de boedelrekening, tijdens de schuldregeling betaal je zelf de huur, zorgverzekering en andere lasten.
“Iedereen weet straks dat ik in de schuldsanering zit”. Niet helemaal waar. Vroeger werd de toelating gepubliceerd in de krant, nu is het alleen op internet vindbaar als je verschillende gegevens van iemand hebt, zoals zijn naam en geboortedatum. En dus zeker niet zomaar zichtbaar in de zoekresultaten van Google.

Als we hier serieus werk van gaan maken, kunnen we meer mensen zicht geven op een schone lei. Dan zien we dat hopelijk over een, twee jaar terug in de Monitor als eindelijk de instroom weer gaat stijgen.

Ombudsman onderzoekt opnieuw schuldhulpverlening

Deze week lees ik dat de ombudsman een vervolgonderzoek houdt naar de schuldhulp. Het gaat om mensen die geen hulp krijgen. Omdat ze een eigen huis hebben, of omdat ze ingeschreven staan als zelfstandige. Ik vraag me af of ik blij ben met dit onderzoek. Misschien wel, want het is goed dat hier aandacht voor is. Maar wat is de reden voor de ombudsman om opnieuw de schuldhulp te onderzoeken? Vorig jaar is er ook al een rapport over verschenen. Sterker, er zijn al talloze rapporten geschreven. Vandaag sprak ik een beleidsmedewerker en vroeg haar wat zij vindt van de toegang tot de schuldhulp. “Het gaat best goed, maar het kan altijd nog wel beter”. Tja, dat is wel typerend voor de houding van veel mensen die werken in de schuldhulp, met die niet rechtstreeks aan tafel zitten met mensen die echt in de problemen zitten. Het is allemaal papieren werkelijkheid. Wanneer staan de ZZP-ers, de mensen met een eigen huis, en de mensen die bezig zijn met een ingewikkelde scheiding nu eens op om te laten weten dat het niet oke is dat ze niet worden geholpen door hun gemeente? Ik hoor ze nooit. Daar ga ik de komende tijd eens over nadenken, hoe we meer voor deze mensen kunnen doen, dan alleen weer een onderzoek afwachten. Tips zijn welkom. Fijne vakantie!

In de schuldhulpverlening

Ik was begin twintig toen ik als stagiair de kredietbank in Purmerend binnen liep om aan de slag te gaan in de schuldhulpverlening. Ik was klaar voor de wereld die schuldhulpverlening heet.

Vorig jaar na de zomer keerde ik na een aantal jaar afwezigheid terug in de wereld van de schuldhulpverlening. Al snel valt me op hoe het er bruist en borrelt van de nieuwe ideeën en initiatieven. Hoe nieuwe wegen worden gezocht om een effectieve aanpak te vinden voor mensen met schulden. Maar het valt me ook op dat veel nog hetzelfde is gebleven. Mensen melden zich te laat, de schulden zijn vaak te hoog of de situatie is te complex om geregeld te krijgen. De aansluiting tussen het minnelijke traject (dat de gemeente regelt) en het wettelijke traject (dat door de rechtbank wordt uitgesproken) is niet goed genoeg en mensen vallen buiten de boot. In mijn blog ga ik op onderzoek uit naar de initiatieven, en verslag doen van de wereld van de schuldhulpverlening. Door mijn ogen dan. Van een verslaggever die twintig jaar geleden als stagiair de wereld van de schuldhulpverlening binnen trad, en zich nu afvraagt of er iets is verbeterd voor de mensen met schulden. Zijn die er uiteindelijk op vooruit gegaan? Laat me vooral je reacties weten. Ik blog op persoonlijke titel.

De wereld is best groot

meisje-op-fiets-32098271overzichtelijk

In het dorp waar ik vandaan kom, een plaatsje in Brabant, was alles vrij overzichtelijk. Er was maar één fietsroute naar mijn school. Of eigenlijk twee, want ik werd aangehouden door een agent toen ik als meisje van zes naar school fietste. Ik nam dezelfde weg op de terugweg, en kwam erachter dat het een eenrichtingsweg was. Met het schaamrood op mijn kaken (Ojee een politie agent! Ik deed iets Heel Erg Verkeerds) kwam ik thuis. Al doende kennis gemaakt met een Belangrijke Verkeersregel. We hadden één slager, één supermarkt en nog een winkel voor als we een boodschap waren vergeten (De VIVO, anyone?!). Bij de bakker werd het lastiger, daar hadden we er drie van. Dus om het jaar wisselden we. En toen ging er één failliet. Dat vond ik Heel Erg Schokkend. En met mij het hele dorp. De bakker was in no time verhuisd. Naar De Stad.

mensen & recht

Dertig jaar later woon ik ook in een stad. Niet failliet gegaan, maar wel lang gewerkt met mensen met schulden. Tijdens mijn studie consumentenzaken (afstudeerrichting van mijn opleiding facilitaire dienstverlening) wist ik dat ik graag in de schuldhulpverlening wilde werken. Later werd ik bewindvoerder voor mensen in een wettelijke schuldregeling. Die combi, van mensen en recht, vind ik ook in mijn functie als deelprojectleider bij de Raad voor Rechtsbijstand een hele mooie. Best moeilijk soms, om je recht te vinden, of te krijgen. En wat is recht eigenlijk?

op weg

Ik vind de wereld best complex. Maar ik houd wel van complexe dingen. Dan kan ik daar over nadenken, daar over praten met anderen, daar over vragen wat mijn kinderen er van vinden, en vanaf nu kan ik er dus ook over bloggen. Over die grote wereld. Over de consument die niet altijd zijn weg weet te vinden in die complexe wereld. En over mijzelf, omdat ik ook altijd op zoek ben naar een nieuwe weg.